Sipas audituesit ligjor Julian Saraçi, kalimi i normës së tatimit mbi dividendin nga 8% në 15% shkakton efekte zinxhir në të gjithë aktivitetin ekonomik dhe konkurrueshmërinë e tregut.
Ndryshimi i taksës ndikon te kodi i kapitalit, vendimet e riinvestimit dhe pozita e Shqipërisë në krahasim me vendet e tjera të rajonit. Për një fitim prej 100 lekësh me taksë korporative 15%, barra totale rritet me 5,95 pikë përqindjeje, kurse tatimi mbi dividendin ngrihet me 87,5% nga 21.8 lekë në 27.75 lekë. Këto pasoja mund të transmetohen si rënie e kthimit neto, frenim i investimeve dhe trysni mbi pagat e çmimet, mbështetur edhe në përfundimet e studimeve nga FMN dhe OECD.
Në krahasimin rajonal, Kosova aplikon 0%, Maqedonia e Veriut 10%, Bosnja dhe Hercegovina nga 0% deri në 10%, Mali i Zi 15% me përjashtime, ndërsa Shqipëria dhe Serbia zbatojnë 15% për investitorët individualë. Ky pozicionim në nivelet më të larta kërkon vlerësim të kujdesshëm për tërheqjen e investimeve, ndërkohë që shoqatat e biznesit kanë kërkuar rishikim të politikës fiskale.
Një tjetër çështje është krahasimi mes të ardhurave nga sipërmarrja dhe atyre nga punësimi pa përfshirë kontributet. Në një simulim për 5 milionë lekë të ardhura vjetore, sipërmarrësi paguan 750.000 lekë tatim kundrejt 711.996 lekëve për të punësuarin. Ndërsa për 14 milionë lekë të ardhura vjetore, shifrat janë 3.885.001 lekë tatim për sipërmarrësin krahasuar me 3.173.993 lekë për të punësuarin, çka i bën të ardhurat neto të sipërmarrësit më të ulëta pavarësisht risqeve.
Sipas autorit, rëndimi i sipërmarrjes dëmton punësimin, prodhimin dhe konsumin. Për më tepër, diferenca në trajtimin fiskal midis SHPK-së dhe personave fizikë mund të shtyjë drejt ndryshimit të formës juridike, duke prekur formalizimin e ekonomisë.
Për të ruajtur ekuilibrin, propozohet një skemë me tatim dividendi 0% deri në 20 milionë lekë, 15% për pjesën mbi këtë prag, dispozita kalimtare për vitin 2026 dhe fitimet e pashpërndara me normën 8%, si dhe përjashtim nga tatimi për dividendin e riinvestuar sipas kritereve të përcaktuara me VKM.
