Ndërmjetësit rajonalë të udhëhequr nga Katari po përpiqen të arrijnë një marrëveshje diplomatike për të rinisur bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe për të parandaluar rifillimin e luftës pas zgjedhjeve afatmesme, bëjnë të ditur tre burime amerikane, izraelite dhe rajonale.
Autoritetet e Katarit po punojnë për të bindur Iranin që t'i lejojë inspektorët e OKB-së të vizitojnë vendet e tij bërthamore të bombarduara, në këmbim të një lehtësimi të sanksioneve nga ana e SHBA-së.
Pse ka rëndësi: Një ofensivë e re bombarduese duket e ngjarë pak kohë pas zgjedhjeve afatmesme nëse nuk arrihet një marrëveshje në minutën e fundit. Shefi i shtabit të IDF-së, gjenerali Eyal Zamir, foli të hënën me komandantin e CENTCOM-it, admiralin Brad Cooper, për t'u koordinuar përpara sulmeve të mundshme.
Një operacion i tillë pritet të përfshijë një javë sulmesh masive ndaj udhëheqjes, energjisë, objektivave bërthamore dhe infrastrukturës iraniane, thonë zyrtarë amerikanë dhe izraelitë.
Çfarë thotë ai: Presidenti Trump i tha Axios në një intervistë të shkurtër të mërkurën se negociatat me Iranin po zhvillohen përmes ndërmjetësve, por theksoi se nuk e di nëse ato do të japin fryte.
"Ne duhet ta mbyllim punën — qoftë përmes një marrëveshjeje apo në një mënyrë tjetër — ne do të zbulojmë nëse negociatat mund të kenë sukses", tha ai.
"Ndërkohë që Forcat tona të Armatosura të Guximshme janë plotësisht të përgatitura për të mbrojtur Atdheun, Irani vazhdon t'i jep diplomacisë një shans për të pasur sukses", u shpreh ministri i Jashtëm Abbas Araghchi në platformën X të mërkurën.
Pas skenave: Përpjekjet e ndërmjetësimit po udhëhiqen de facto nga Katari, me mbështetjen e Pakistanit, Arabisë Saudite, Egjiptit dhe Turqisë, bëjnë të ditur burimet.
Negociatori nga Katari, Ali al-Thawadi, vizitoi Teheranin në fillim të kësaj jave për bisedime me zyrtarët iranianë lidhur me një marrëveshje të mundshme me administratën Trump.
Një burim rajonal i informuar mbi bisedimet tha se katarasit paraqitën ide se si të kapërcehej hendeku midis kërkesës së SHBA-së që Irani të dorëzojë stokun e tij të uraniumit të pasuruar dhe këmbënguljes së Iranit që SHBA-ja të heqë fillimisht bllokadën e saj detare dhe të lirojë fondet e ngrira të Iranit.
Burimi rajonal dhe një zyrtar amerikan thanë se ndërmjetësit po i thonë Iranit se pranimi i propozimeve mund të jetë e vetmja mënyrë për të shmangur sulmet e mëdha pas zgjedhjeve afatmesme.
Zyrtarët e sigurisë saudite, turke dhe pakistaneze përforcuan këtë mesazh gjatë një vizite në Teheran pak ditë më parë.
Iranianët u përgjigjën se do të kërkojnë miratimin e udhëheqësit suprem Mojtaba Khamenei për këto ide gjatë disa ditëve të ardhshme, tha burimi rajonal.
Pas vizitës në Teheran, zyrtarët sauditë i thanë Shtëpisë së Bardhë se iranianët janë të shqetësuar për një operacion të mundshëm bombardimi SHBA-Izrael pas zgjedhjeve afatmesme, sipas një zyrtari amerikan. Sauditët i kërkuan Trumpit të mos nxitohet drejt luftës dhe të lejojë më shumë kohë për negociata.
Vështrim më i afërt: Një ide nën diskutim është kthimi te marrëveshja që Irani arriti me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike vitin e kaluar në Kajro.
Marrëveshja e shtatorit 2025 lejoi inspektorët e OKB-së të rifillonin vizitat në vendet bërthamore të Iranit. Ajo u pezullua pasi Këshill i Sigurimit i OKB-së rivendosi sanksionet "snapback" ndaj Iranit një muaj më vonë.
Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-s, Rafael Grossi, i tha Këshillit të Sigurimit të OKB-së të martën se ringjallja e marrëveshjes së Kajros mund të sigurojë një kornizë për rivendosjen e inspektimeve të impianteve bërthamore iraniane të dëmtuara nga sulmet e SHBA-së dhe Izraelit.
Nëse Irani pranon t'i lejojë inspektorët e OKB-së të vizitojnë vendet e tij bërthamore, ai mund të marrë përjashtime për të shitur naftë dhe për të parë disa nga fondet e tij të ngrira të lirohen për të blerë ushqim dhe mallra të tjera humanitare, tha burimi rajonal.
"Ka disa lëvizje. Po presim përgjigjen iraniane", tha ai person. "Ideja është që iranianët do të jenë në gjendje të thonë se nuk e dorëzuan uraniumin e pasuruar që në fillim, dhe SHBA-ja do të mund të thotë se siguroi disa lëshime bërthamore nga Irani".
Ana tjetër: Burimi rajonal tha se Shtëpia e Bardhë u ka thënë ndërmjetësve se do të peshojë marrëveshjen e propozuar pasi të mësojë nëse Irani e pranon atë.
Trump diskutoi për Iranin me sekretarin e shtetit Marco Rubio dhe të dërguarin e Shtëpisë së Bardhë Steve Witkoff gjatë një udhëtimi në Teksas me Air Force One të martën. Të mërkurën, ai diskutoi për Iranin me ekipin e tij të sigurisë kombëtare si pjesë e informimit të tij të inteligjencës, thonë zyrtarët amerikanë.
"Siç deklaroi Presidenti, ata janë shkatërruar në mënyrë sistematike, si ushtarakisht ashtu edhe financiarisht, dhe nëse nuk ndryshojnë rrugën e tyre, me shpejtësi, ne do ta mbyllim së shpejti punën", tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë.
"Shtetet e Bashkuara janë në një pozicion shumë të fortë me kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe me ekonominë iraniane që po kolapson", shtoi zyrtari. "Irani është dhjetëzuar dhe, në një mënyrë apo tjetër, konflikti në Iran do të marrë fund shumë shpejt".
