Toka po përballet me një fazë gjithnjë e më kritike për sa i përket ndryshimeve të motit, pasi tri gazrat kryesorë të nxehtësisë shënuan shifra të paprecedentë përgjatë 2025.
Ky shqetësim është ngritur nga Organizata Botërore Meteorologjike, agjenci e Kombeve të Bashkuara, e cila në studimin e saj më të fundit vë në dukje se mbështjellësi tokësor po grumbullon vëllime të larta ndotësish që nuk lejojnë shpërndarjen e temperaturave të larta jashtë globit. Referuar dokumentit, mesatarja botërore e dioksidit të karbonit kapërceu në 426,8 pjesë për milion gjatë vitit 2025, duke shënuar 153 për qind të shifrës së periudhës para fillimit të industrisë, në vitin 1750.
“Edhe një vit tjetër, edhe një rekord i ri. Gazrat serrë po bllokojnë në atmosferë një sasi të paprecedentë të nxehtësisë, duke siguruar energji për dukuri ekstreme të motit dhe rreziqet që lidhen me to për ekonomitë dhe shoqëritë tona”, deklaroi Ko Barrett, zëvendëssekretare e përgjithshme e OBM-së. Ajo shtoi se 11 vitet e shkuara kanë shënuar nivelet më të larta termike të dokumentuara ndonjëherë, ndërsa harku kohor i ngritjes së nxehtësisë pritet të vijojë. “CO2 ka një jetëgjatësi shumë të madhe dhe për këtë arsye do të ndikojë në klimën globale jo vetëm për vite, por edhe për dekada e madje shekuj”, paralajmëroi Barrett.
Statistikat dëshmojnë se shpejtësia e shtimit të dioksidit të karbonit është trefishuar në raport me vitet 1960, duke kaluar nga 0,8 pjesë për milion në vit në 2,4 pjesë për milion gjatë harkut kohor 2011–2020. Vetëm në intervalin ndërmjet 2024 dhe 2025, ky tregues u rrit me 2,8 pjesë për milion, prirje që lidhet pjesërisht me shfrytëzimin e vazhdueshëm të lëndëve djegëse si qymyri, nafta dhe gazit natyror.
Shifra të papara janë shënuar edhe te gazrat e tjerë që ndikojnë në ngrohje: metani arriti kuotën 1.948 pjesë për miliard (267 për qind e vitit 1750), ndërsa oksidi i azotit shkoi në 339,1 pjesë për miliard (126 për qind e nivelit fillestar). Një tjetër element shqetësues mbetet heksafluoruri i squfurit, i cili shënoi shtimin më të lartë vjetor gjatë 2025, pavarësisht se potenciali i tij për ngrohjen e globit është afërsisht 24 mijë herë më i lartë sesa ai i dioksidit të karbonit.
Specialistët theksojnë se vijimi i këtyre zhvillimeve do të sjellë valë më të forta të të nxehtit, periudha pa shi, përmbytje dhe dukuri të tjera të rrezikshme klimatike. Këto gjetje bëhen publike pak ditë para nisjes së Konferencës së Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike, COP31, e cila hapet më 9 nëntor në Turqi, ku qeveritë do të gjenden përballë kërkesave për të ndërmarrë hapa konkretë përballë rritjes së vazhdueshme të ndotësve.
