Autoritetet franceze po ballafaqohen me një gjendje kritike pas një fundjave të shënuar nga akte dhunë, shkatërrime biznesesh dhe përleshje të ashpra mes forcave të rendit dhe protestuesve.
Mbi një mijë e pesë qindra biznese dhe dyqane janë dëmtuar ose grabitur, ndërsa afro një mijë pjesëtarë të policisë kanë pësuar lëndime gjatë ndërhyrjeve. Kryeministri Sébastien Lecornu ka thirrur një takim urgjent të kabinetit për të shqyrtuar ecurinë e ngjarjeve dhe për të vendosur hapat e ardhshëm.
Sipas transmetuesit britanik BBC, të shtunën morën pjesë mbi gjysmë milioni qytetarë në tubime kryesisht paqësore që kundërshtonin shtrenjëtimin e jetesës dhe përkeqësimin e shërbimeve shtetërore, duke përfshirë arsimin. Megjithatë, situata doli jashtë kontrollit pasi në terren u shfaqën grupe personash të maskuar dhe elementë vandalë.
Forcat e rendit përdorën mjete shpërndarëse si gaz lotsjellës dhe topa uji, ndërkohë që në disa zona u panë efektivë duke përdorur shkopinj gome ndaj tubuesve. Ministria e Brendshme njoftoi se dëmet në radhët e policisë përfshijnë shtatë persona në gjendje më të rëndë shëndetësore.
Thirrjet presidenciale për unitet dhe kritikat për mungesë veprimesh
Në një adresim televiziv të dielën, presidenti Emmanuel Macron u kërkoi qytetarëve qetësi dhe bashkim kombëtar, duke garantuar se autorët e dhunës do të mbajnë përgjegjësi ligjore.
Përpara këtij fjalimi, në opinion kishin qarkulluar hamendësime për vendosjen e mundshme të shtetrrethimit ose gjendjes së jashtëzakonshme në disa rajone, por masa të tilla nuk u shpallën nga kreu i shtetit.
Fjalimi i Macronit u prit me kritika nga opozita politike dhe në rrjetet e komunikimit për shkak të mungesës së vendimeve konkrete. Ndër pikat më të nxehta mbeten ndëshkimi i vetaautorëve të trazirave, siguria e qyteteve dhe dëmshpërblimi i tregtarëve të dëmtuar.
Udhëheqësja e sindikatës CGT, Sophie Binet, i drejtoi gjithashtu kritika presidentit për shkak se, sipas saj, ai nuk u dha përgjigje kërkesave të të rinjve, nivelit të lartë të çmimeve dhe rënies së cilësisë së shërbimeve publike.
Kërkesa për nisjen e një hetimi parlamentar
Kryetarja e Asamblesë Kombëtare, Yaël Braun-Pivet, ka kërkuar hapjen e një hetimi zyrtar për të zbardhur rrethanat e fundjavës dhe arsyet pse strukturat e sigurisë nuk arritën të parandalonin shkallën e gjerë të dhunës.
Nga ana tjetër, kryeministri Lecornu dhe ministri i Brendshëm po ndodhen nën presion lidhur me mënyrën se si u organizuan dhe u pozicionuan trupat policore para protestave të paralajmëruara të së shtunës.
Tensionet mbeten të larta edhe për shkak të paralajmërimeve se tubime të reja masive mund të zhvillohen gjatë javëve në vijim.
Prapavija e tensionuar politike dhe ekonomike
Këto ngjarje vijnë në një periudhë të ndërlikuar për vendin, i cili përballet me ndarje të forta politike, ngërçe ekonomike dhe sfida të mëdha për frenimin e borxhit publik.
Parlamenti mbetet i ndarë mes tre blloqeve të mëdha, ndërsa afrimi i zgjedhjeve presidenciale pas gjashtë muajsh po shton temperaturat politike. Mes politikanëve që synojnë të kapitalizojnë situatën përfshihen Marine Le Pen nga e djathta dhe Jean-Luc Mélenchon nga e majta.
Qeveria ndodhet para një zgjedhjeje të vështirë: shkurtimi i shpenzimeve sociale rrezikon të ndezë pakënaqësi të reja, kurse mosveprimi ndaj borxhit rrit barrën financiare mbi shtetin.
Pamjet e qyteteve të përfshira nga tymi, dëmtimet e shumta materiale dhe tensioni i vazhdueshëm kanë ngritur alarmin në shoqërinë franceze, ndërsa sytë mbeten të drejtuara te hapat që do të ndërmarrë ekzekutivi për të kthyer stabilitetin.
