Projektbuxheti i ri fiskal, përveç ngritjes së taksës mbi dividendin nga 8 në 15 për qind, vazhdon të nxjerrë në pah polemika lidhur me mënyrën e tatimit të fitimeve të pashpërndara nga periudhat e kaluara.
Gjatë diskutimeve në Komisionin e Ekonomisë, ministri i Financave, Petrit Malaj, shprehu fillimisht se të ardhurat e viteve të shkuara, pavarësisht kohës kur ndahen, do të tatohen me 8%, kurse fitimet pas datës 1 janar 2027 do të ngarkohen me 15%. Më pas, ai ndryshoi qëndrim duke deklaruar se nga 1 janari 2027 edhe fitimet e vitit 2026 do të tatohen 15%.
Specialistët vlerësojnë se legjislacioni nuk mund të zbatohet në mënyrë prapavepruese dhe kërkojnë një dispozitë kalimtare për të eleminuar paqartësitë juridike.
Audituesi ligjor Julian Saraçi thekson se shtimi i normës së tatimit mbi dividendin lyp përcaktim të saktë të fuqisë zbatuese në kohë, posaçërisht për fitimet e krijuara deri më 31 dhjetor 2026 dhe ato të grumbulluara më parë.
Sipas tij, fillimisht në pozicionin e tij të parë në Komision, ministri u shpreh se synimi ishte që për këto fitime, edhe nëse ndahen pas 1 janarit 2027, të vijojë tatimi prej 8%, ndërsa norma prej 15% të vihet për fitimet e vitit 2027 e në vazhdim. Kjo dëshirë e shfaqur në fillim, sipas Saraçit, duhet të shkruhet qartë në ligj me anë të një dispozite kalimtare.
“Në mungesë të një dispozite të tillë, detyrimi tatimor lind në momentin e vendimmarrjes për shpërndarjen e dividendit dhe, për rrjedhojë, për vendimet e marra nga 1 janari 2027 do të zbatohej norma e re 15%, pavarësisht vitit në të cilin është gjeneruar fitimi. Pasi, duhet të bëhet dallimi ndërmjet momentit të gjenerimit të fitimit nga shoqëria si personalitet juridik (tatuar si fitim dhe mbartura në bilanc) dhe momentit të lindjes së detyrimit tatimor për individin ortak, i cili lidhet me vendimin për shpërndarjen e dividendit e rolit të Shoqërisë si agjent i mbajtjes së tatimit në burim sipas ligjit 29/2023”, shpjegon ai.
Edhe konsulenti fiskal Artur Papajani vlerëson se që ligji të mos jetë në kundërshtim me Kushtetutën, ai duhet shoqëruar me një dispozitë kalimtare.
“Me këtë rritje të tatimit nuk cenohet vetëm siguria juridike, por shkelet edhe Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, sipas së cilës tatimet dhe taksat vendosen me ligj dhe ligji nuk ka fuqi prapavepruese”, shprehet ai.
Ai shton më tej:
“Sipas asaj që dëgjojmë (me të dëgjuar po kalon kjo paketë) nga data 1 janar 2027, çdo shpërndarje dividendi, pavarësisht periudhës tatimore gjatë së cilës është maturuar fitimi, do të tatohet me normën 15%. Çdo shumë e lirë monetare e shoqërive, që destinohet për shpërndarje si dividend, do të goditet nga një tatim pothuajse i dyfishuar.”
“A është marrë në konsideratë fakti që një investitor, ortak apo aksioner, kur siguron një pjesëmarrje në një shoqëri, ka llogaritur më parë një efekt ekonomik? Dhe ky efekt është llogaritur duke marrë në konsideratë një normë tatimore prej 8%. Ku mbetet personaliteti financiar i pjesëmarrësve në investim?”
“Kur individi, në fillim të vitit 2026, bën llogaritë se sa para do të investojë në një biznes, duke marrë në konsideratë se tatimi mbi dividendin është 8%, nuk mund të dalë dikush një vit më pas e t’i thotë: ‘Jo, kjo ishte lojë! Tani do të më paguash 15% tatim!’”
“Ky është një veprim krejtësisht në shpërfillje të parashikueshmërisë dhe, në thelb dekurajues e me fuqi prapavepruese”, përfundon ai.
