Për qytetarët që synojnë të bëhen pronarë të një banese, sigurimi i një prone është bërë dukshëm më i vështirë krahasuar me një dekadë më parë.
Sipas një analize të revistës “Monitor”, treguesi mes çmimeve të patundshmërive dhe të ardhurave për frymë në vend ka pësuar një rritje prej 76.3% gjatë intervalit 2015–2025.
Për të blerë të njëjtën pronë, qytetarëve u duhen sot rreth 76 për qind më shumë të ardhura vjetore sesa në vitin 2015. Për ilustrim, nëse një dekadë më parë vlera e një apartamenti barazohej me të ardhurat e plota të dhjetë viteve, tashmë nevojiten afërsisht 17.6 vite të ardhura nëse ato do të shpenzoheshin krejtësisht për këtë qëllim.
Llogaritja është mbështetur te metodologjia e Eurostat, duke shfrytëzuar të dhënat e INSTAT për të ardhurat e disponueshme bruto të familjeve, të pjesëtuara me popullsinë mesatare të çdo viti, bazuar në serinë e përditësuar pas Censit 2023.
Statistikat zyrtare tregojnë se të ardhurat e disponueshme për frymë u ngritën nga afërsisht 429 mijë lekë në vitin 2015 në 765 mijë lekë më 2025, duke shënuar një shtim prej 78.4%. Këto shifra përfshijnë pagat dhe burimet e tjera familjare.
Nga ana tjetër, indeksi Fischer i Bankës së Shqipërisë tregon se çmimet e banesave u rritën me 214.4% në të njëjtën periudhë, çka do të thotë se ato janë trefishuar.
Në kryeqytet, situata paraqitet edhe më e theksuar. Sipas “Key Data”, mesatarja e shitjes për metër katror ishte rreth 860 euro në vitin 2015, u rrit në 1,038 euro më 2020 dhe arriti rreth 1,950 euro në 2025, duke e mbyllur vitin afër 2,100 euro, nga rreth 1800 në fillim të tij, ndërsa në tremujorin e parë preku 2140 euro.
Kjo do të thotë se një pronë prej 100 metrash katrorë, e cila kushtonte rreth 86 mijë euro në vitin 2015 dhe 104 mijë euro më 2020, ka shkuar në 195 mijë euro më 2025, duke rezultuar rreth 109 mijë euro më e shtrenjtë se dhjetë vite më parë.
Në shkallë europiane, sipas Eurostat, treguesi u rrit mesatarisht me 6.8% në Bashkimin Europian mes viteve 2015 dhe 2025. Portugalia shënoi ritmin më të lartë në BE me 60.8%, e ndjekur nga shtete të tjera, ndërsa Rumania dhe Finlanda patën ulje.
Edhe pse Shqipëria nuk bën pjesë në statistikat e harmonizuara të unionit, rritja prej 76.3% e përllogaritur në vend rezulton më e lartë se ajo e Portugalisë, e ndikuar ndër të tjera nga zhvillimi i turizmit.
